تبلیغات
saeedfallah - نگاهی استراتژیک به تیم فوتبال بارسلونا
 
درباره وبلاگ


سعید فلاح: دکتری مدیریت استراتژیک
مدرس دانشگاه، مشاور مدیریت
saeedfallah4167@gmail.com

مدیر وبلاگ : Saeed Fallah
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
saeedfallah
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM

مقدمه

امروزه سازمان‌های موفق دارای یک یا چند ویژگی خاص هستندکه آنها را از رقبا متمایز می‌سازد. شرکت مک‌دونالد در تحویل سریع و قیمت پایین، خودروسازی مرسدس بنز در کیفیت بالا، تیم فوتبال بارسلونا در کار گروهی منسجم و همبستگی مثال‌زدنی ، هولدینگ HSBC در پاسخگویی به مشتری و تنوع خدمات و شرکت اپل در نوآوری، مثال‌هایی از دارابودن ویژگی‌های خاص برای برتری نسبت به رقبا در دنیای امروز است. در ادبیات مدیریت استراتژیک به این ویژگی‌ها، مزیت رقابتی گفته می‌شود. مزیت رقابتی نشان‌دهنده‌ توانایی یک سازمان در خلق ارزش برای مشتریان است که سازمان‌های رقیب یا فاقد چنین توانایی هستند یا برای رسیدن به آن باید زمان و هزینه بیشتری را صرف نمایند که در این‌صورت نیز همواره یک گام عقب‌تر خواهند بود. سوالی اینجا مطرح می‌شود که عامل اصلی ایجاد مزیت رقابتی چیست؟ در دهه گذشته منابع مالی و فیزیکی عامل ایجاد مزیت رقابتی محسوب می‌شدند که بعدها جای خود را به نیروی انسانی ماهر و متخصص دادند. ولی امروزه به باور نگارنده مقاله، هویت سازمانی، عامل اصلی ایجاد مزیت رقابتی است در این مقاله به بررسی وجود هویت سازمانی عمیق در تیم فوتبال بارسلونا پرداخته شده است. تحلیل‌های صورت‌گرفته برای هر نوع سازمان دیگری نیز قابل تعمیم خواهد بود.

مزیت رقابتی(Competitive advantage)

تا سال 1991، منابع فیزیکی از قبیل پول، زمین و تجهیزات که منابع مشهود (Tangible Asset) نامیده می‌شوند، از عواملی اصلی ایجاد مزیت رقابتی برای سازمان‌ها محسوب می‌شدند. به‌عنوان مثال، شرکت‌ها با استفاده از منابع پولی، به فناوری‌ها و تجهیزاتی دست می‌یافتند که به کمک آنها محصولات و خدمات جدیدی را به بازار عرضه می‌کردند. پس از گذشت زمان، رقبا دست به تقلید از محصولات و فناوری‌ها می‌زدند و درنتیجه مزیت رقابتی سازمان از بین می‌رفت. از سوی دیگر، بسیاری از سازمان‌ها به سبب دارابودن منابع مالی بیشتر از رقبا، سود بیشتری کسب می‌کردند. پس از مدتی کارکنان این سازمان‌ها به سبب دریافت حقوق، مزایا و پاداش‌های زیاد به‌دلیل سودآوری بالای سازمان، انگیزه لازم برای فعالیت موثر در سازمان را از دست دادند و بهره‌وری(مجموع کارایی و اثربخشی) آنها کاهش یافت. لذا به‌تدریج در دنیای مدیریت مفهومی به نام دارایی‌های نامشهود(Intangible Asset) مطرح شد. نیروی انسانی متخصص و متعهد، دانش ایجاد شده در سازمان، فرهنگ سازمانی مبتنی بر همکاری و تعامل، از جمله منابع نامشهود محسوب می‌شدند. البته منابع انسانی نیز به‌خودی خود عامل مزیت رقابتی محسوب نمی‌شوند، بلکه تنها درصورتی این منابع می‌توانند منجر به مزیت رقابتی شوند که با اهداف سازمانی هم راستا شده نه اینکه در سازمان به حال خود رها شوند. منابع انسانی اگر در الگوها و رویه‌های قدیمی و منسوخ گرفتار شوند، به عدم مزیت و عامل زیان سازمان تبدیل خواهند شد. لذا درصورتی‌که از هر دوی منابع فیزیکی و انسانی سازمان به‌خوبی استفاده نشود، شکست سازمان رقم خواهد خورد. درنتیجه سازمان‌ها باید به‌دنبال عامل دیگری برای ایجاد مزیت رقابتی باشند. در ادامه مفهومی تحت عنوان هویت سازمانی(Organizational Identification) به‌عنوان عامل ایجاد مزیت رقابتی سازمان معرفی می‌شود.



شعار سازمانی (Motto) باشگاه بارسا:

 «فراتر از یک باشگاه»

Spanish: Més que un club

English: More than a club

رابطه هویت سازمانی و مزیت رقابتی

هویت(Identification)، حس وحدت یا تعلق به یک سازمان است. هویت، سوپاپ اطمینانی است که اندازه و میزان تعلق احساسی و شناختی اعضای سازمان به سازمانشان را تنظیم می‌کند. 

انسان‌ها از طریق پیوستن به سازمان‌ها، هویت پیدا کرده، نیاز خود به تعلق را نشان داده و عدم اطمینان خود را کاهش می‌دهند. لذا رهبران سازمانی به‌دنبال تقویت هویت اعضای خود هستند؛ زیرا اعتقاد دارند تقویت هویت، تأثیر مثبتی برعملکرد آنان خواهد داشت و حتی در صورت بروز بحران، کارکنان را نسبت به سازمان وفادار نگه خواهد داشت. باتوجه به پایدار نبودن مزیت‌های رقابتی که از منابع مشهود و نامشهود ناشی می‌شود، یکی از محققین سازمان در سال 1991، هویت سازمانی را به‌عنوان منبع ایجاد مزیت رقابتی پیشنهاد نمود. وی پیشنهاد کرد که هویت سازمانی، نسبتاً منبعی غیرقابل تقلید است که به مزیت رقابتی پایدار منجر خواهد شد. تغییرات هویتی ممکن است از طریق دو عامل زیر رخ دهند:

1-      افزایش‌ هویت(Identity Additions)؛ یعنی از طریق پذیرفتن الگوهای رفتاری جدید در سازمان

2-      جانشین‌ها(Substitutions)؛ یعنی از طریق جانشین شدن مجموعه‌ای از رفتارها با رفتارهای دیگر، هویت جایگزین ممکن است جانشین هویت قدیمی در سازمان شود.

 

هویت‌های پدیدار شده تنها زمانی می‌توانند مزیت رقابتی برای سازمان ایجاد نمایند که ابتدا تفاوت‌های آنها به‌خوبی درک و سپس توسعه داده شود. تعیین‌هویت می‌تواند دو شکل به خود بگیرد:

·         نخست، هویت جایگزین

·         دومین شکل از هویت، ساختار عمیق هویتی(Deep Structure Identification) است که در طول زمان شکل می‌گیرد.

هویت عمیق: عامل مزیت رقابتی تیم فوتبال بارسلونا

تیم فوتبال بارسلونا(Fútbol Club Barcelona) از بازیکنان خوب و مربی با کیفیتی برخوردار است. به‌عبارت دیگر از دیدگاه استراتژیکی، از منابع فیزیکی(مشهود) خوبی برخوردار است. ولی در دنیای فوتبال تیم کهکشانی نیست. مربی جوان این تیم نیز سابقه طولانی و درخشانی قبل از این در عرصه مربیگری نداشته است. نکته جالب توجه این است که این بارسا دومین باشگاه ثروتمند جهان است و توانایی خرید هر بازیکنی را دارد ولی هرگز چنین کاری نمی‌کند، زیرا تیم‌هایی مثل رئال مادرید و چلسی که خریدهای کهکشانی دارند، معمولاً توانایی حفظ بازیکنان مطرح خود را نداشته و موفقیت‌های آنها کوتاه‌مدت و ناپایدار خواهد بود. حال باتوجه به موارد گفته شده، سوالی که پیش می‌آید این است که عامل مزیت رقابتی تیم فوتبال بارسلونا نسبت به سایر تیم‌ها چیست؟ بازیکنان، مربی، تیم مدیریتی، هواداران، یا عوامل دیگر؟ و چرا تیم کهکشانی مثل رئال مادرید به‌خصوص در یکی دو سال اخیر که در مقایسه تک ‌به‌تک بازیکنان به بارسا برتری دارد در مقابل این تیم به زانو درآمده است؟ بارسا چه دارد که دیگر تیم‌ها ندارند؟

همان‌طور که در ابتدای مقاله عنوان شد، منابع فیزیکی و نیروی انسانی(ستاره‌‌های فوتبال) در دنیای امروز به خودی خود عامل ایجاد مزیت رقابتی محسوب نمی‌‌شوند. مزیت رقابتی تیم فوتبال بارسلونا در رسیدن به هویت عمیقی است که ناشی از تعامل سازنده بین بازیکنان، مربیان، تیم مدیریت و حتی هواداران و جامعه است. این هویت عمیق، مانند چسبی عمل می‌کند که تمامی این عوامل را به هم می‌چسباند و مانع از وقوع بحران در این تیم می‌شود. مربی جوان و متفکر این تیم که سابقاً کاپیتان این تیم بود، در نقش رهبر سازمانی، با تقویت هویت سازمانی، تأثیر مثبتی برعملکرد بازیکنان خود داشته است و شاید یکی از دلایل عدم بروز بحران در این تیم، هویت عمیقی است که در بارسلونا ایجاد شده است. این هویت عمیق موجب ایجاد چسبندگی و وفاداری در این تیم شده که نتیجه آن را در میزان نقل و انتقالات این تیم که در مقایسه با سایر تیم‌ها بسیار کم است می‌توان مشاهده کرد.

نتیجه‌گیری

در دنیای امروز، منابع مشهود(دارایی‌های مالی، زمین و تجهیزات و ...) و منابع نامشهود (نیروی انسانی ماهر، دانش ایجاد شده و ...) به خودی خود نمی‌توانند عامل ایجاد مزیت رقابتی محسوب شوند. از سوی دیگر مزیت رقابتی نمی‌تواند پایدار باشد، چون توسط رقبا قابل تقلید است و مزیت‌های رقابتی موقتی خواهند بود. لذا در این مقاله، هویت سازمانی به‌عنوان عامل ایجاد مزیت رقابتی معرفی شده است. نکته بسیار مهم درخصوص هویت سازمانی این است که به‌راحتی قابل تقلید توسط رقبا نیست. شاید بتوان بهترین کارکنان (بازیکنان) را دریک سازمان (تیم فوتبال) گرد هم آورد، ولی تا زمانی که هویت سازمانی عمیقی شکل نگرفته باشد، سازمان به موفقیت‌های پایدار دست نخواهد یافت. چسبندگی سازمانی زمانی حاصل می‌شود که هویت‌های فردی و تکه‌تکه را بتوان در قالب یک هویت واحد به‌صورت یکپارچه درآورده و سپس آنرا به هویت عمیق سازمانی تبدیل کرد. لذا آنچه عامل اصلی مزیت رقابتی است، وجود هویت سازمانی یکپارچه و تلاش برای تبدیل آن به هویت سازمانی عمیق است.





نوع مطلب : برنامه ریزی استراتژیک، مزیت رقابتی، عمومی، MBA، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


پنجشنبه 3 اسفند 1391 02:41 ب.ظ
نمی فهم کهکشانی یعنی چی؟
واقعا گنگ هست
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


 
   
   
تحلیل آمار سایت و وبلاگ بازی فکری دوز
 ـ